Ekspertiz Nedir?
Konut veya araç satın almayı düşünen ya da sigorta kapsamında hasar süreci yaşayan kişilerin en çok merak ettiği konulardan biri "Ekspertiz nedir?" sorusudur. Eksper kelimesi, belirli bir konuda uzman bilgiye sahip olan ve inceleme yaparak değerlendirme raporu hazırlayan bilirkişi anlamına gelir.
Sigorta sektöründe görev yapan eksperler; hasarın nedenini, kapsamını ve maliyetini tarafsız şekilde inceleyerek sigorta şirketlerine rapor sunarlar. Böylece hasar süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve adil şekilde sonuçlandırılmasına katkı sağlarlar.
Araç ekspertizi ise özellikle ikinci el araç alım satımlarında aracın mekanik, elektronik ve kaporta durumunun detaylı şekilde incelenmesini kapsar. Yapılan kontroller sayesinde aracın mevcut durumu, varsa hasar geçmişi ve teknik özellikleri değerlendirilerek alıcıya kapsamlı bilgi sunulur.
Konut ekspertizi ise taşınmazın piyasa değeri, fiziksel durumu, bulunduğu konum, yasal durumu ve teknik özellikleri değerlendirilerek hazırlanan rapordur. Bankalar tarafından konut kredisi işlemlerinde de ekspertiz raporu talep edilebilmektedir.
Sigorta hasar süreçlerinde ekspertiz işlemi ise sigortalının poliçesi kapsamında meydana gelen hasarı sigorta şirketine bildirmesiyle başlar. Gerekli görülmesi hâlinde sigorta şirketi tarafından görevlendirilen eksper, hasarı yerinde inceleyerek raporunu hazırlar.
Ekspertiz Zorunlu mudur?
Ekspertiz zorunluluğu yapılacak işleme göre değişiklik göstermektedir.
İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapan yetkili işletmeler için belirli şartlar altında ekspertiz raporu alınması yasal zorunluluk kapsamındadır. Bunun amacı araç alım satımında şeffaflığı artırmak ve tüketiciyi korumaktır.
Bireysel araç alım satımlarında ise ekspertiz raporu her durumda yasal olarak zorunlu olmasa da aracın teknik durumunun öğrenilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Konut alımında ise bankadan konut kredisi kullanılacaksa ekspertiz raporu çoğu zaman zorunlu olarak talep edilmektedir.
Sigorta Eksperi Nasıl Olunur?
Sigorta eksperi olmak isteyen kişilerin ilgili mevzuatta belirtilen şartları sağlaması gerekmektedir. Mesleğe kabul süreci Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından belirlenen esaslara göre yürütülmektedir.
Genel olarak;
- Ön lisans veya lisans mezunu olmak,
- İlgili branş şartlarını sağlamak,
- SEGEM tarafından düzenlenen eğitim ve sınav süreçlerini başarıyla tamamlamak,
- Zorunlu staj sürecini tamamlamak,
- Mevzuatta belirtilen diğer şartları yerine getirmek
gerekmektedir.
Güncel başvuru şartları ve mevzuat değişiklikleri SEDDK ile SEGEM tarafından yayımlanan duyurulardan takip edilebilir.
Ekspertiz Raporu Nedir?
Ekspertiz raporu; araç, konut veya sigorta konusu olan bir malın mevcut durumunu, teknik özelliklerini, piyasa değerini ve varsa hasarlarını değerlendiren resmi bir inceleme raporudur.
Araç ekspertiz raporunda;
- Motor ve mekanik durum,
- Kaporta ve boya kontrolleri,
- Elektronik sistemler,
- Süspansiyon ve fren sistemi,
- Lastik durumu,
- Hasar kayıtları
gibi birçok teknik bilgi yer alabilir.
Konut ekspertiz raporunda ise;
- Taşınmazın piyasa değeri,
- Yapının fiziksel durumu,
- Konumu,
- Yapı özellikleri,
- Tapu ve imar bilgileri,
- Bölgesel değer analizi
gibi unsurlar değerlendirilir.
Ekspertiz Ücretleri Ne Kadardır?
Ekspertiz ücretleri; hizmetin türüne, ekspertizin kapsamına, aracın veya taşınmazın özelliklerine ve hizmeti sunan kuruluşa göre değişiklik göstermektedir.
Araç ekspertiz hizmetlerinde uygulanacak ücretler ekspertiz firmasının sunduğu kontrol paketine göre farklılık gösterebilir. Konut ekspertiz ücretleri ise taşınmazın bulunduğu il, değeri ve ekspertiz hizmetini sunan kuruluşun tarifesine göre belirlenmektedir.
Bu nedenle güncel ücret bilgisi için hizmet alınacak ekspertiz kuruluşundan bilgi alınması tavsiye edilir.
Ekspertiz Raporu Kaç Günde Çıkar?
Ekspertiz raporunun hazırlanma süresi, yapılan incelemenin kapsamına göre değişmektedir.
Araç ekspertiz raporları çoğu zaman 30 ila 60 dakika içerisinde tamamlanabilmektedir.
Konut ekspertiz raporlarında ise inceleme süresi; taşınmazın özelliklerine, başvurunun yoğunluğuna ve ilgili kurumun çalışma süreçlerine bağlı olarak değişebilir. Özellikle banka tarafından talep edilen ekspertiz raporlarının hazırlanma süresi birkaç iş günü sürebilmektedir.
Ekspertiz Ücretini Kim Öder?
Ekspertiz hizmetinin ücretini, genel olarak hizmeti talep eden kişi veya kurum karşılamaktadır.
İkinci el araç alımında alıcı ekspertiz talep ediyorsa ücret genellikle alıcı tarafından ödenmektedir. Satıcının kendi talebiyle ekspertiz yaptırması durumunda ise ücret satıcı tarafından karşılanmaktadır.
Konut ekspertizinde ise ekspertiz hizmeti banka tarafından talep edilse bile ücret çoğu durumda kredi başvurusunda bulunan kişi tarafından ödenmektedir.