Her insan, çalıştığı süre içerisinde geleceği için de faydalı yatırımlar yapmayı hedefler. Çünkü herkes, huzurlu ve keyifli bir emeklilik dönemi yaşamak ister. Bu anlamda devlet kurumlarına bağlı olarak sahip oldukları sigorta haklarının yanı sıra özel kurumlar tarafından sunulan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) hizmeti, insanların emeklilik dönemlerindeki refah düzeyini arttırmak için ideal bir seçenek. BES hizmetinden yararlanmak isteyen insanların, bu sistem hakkında detaylı bilgi sahibi olmasında yarar var.
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) Nedir?
Bireysel Emeklilik Sistemi, SGK bünyesindeki emeklilik sistemini tamamlayıcı bir niteliğe sahip olup insanların emeklilikte ek gelir elde etmesini sağlayan özel bir sistemdir. BES’ten yararlanan insanlar, çalıştıkları sürece başınca belli periyotlarda kendilerinin belirlediği bir bedeli özel sigorta kurumuna ödeyerek gelecekleri için yatırım yapabilirler. BES için sigorta kurumlarına yatırılan primler, sigortalının risk tercihlerine göre belli yatırım fonlarında değerlendirilebilir. Bu fonlar, finans ve yatırım alanında uzman kişiler tarafından yönetilir.
Bireysel Emeklilik Şartları Nelerdir?
BES’ten yararlanmak için özel sigorta kurumlarına başvurup size uygun planı tercih ederek süreci başlatmaya hazır hale gelebilirsiniz. Bu sistemde emeklilik hakkı elde edebilmek için ise sisteme giriş yaptıktan sonraki 10 yıl boyunca sistemde kalmaya devam etmeniz ve 56 yaşını doldurmanız gerekiyor. Eğer bu kriterleri uyguladıysanız tercihinize göre daha sonra da katkı payınızı ödemeye devam edebilir ve birikiminizi büyütebilirsiniz. Ayrıca istediğiniz zaman birikimlerinizi talep ederek sistemden ayrılabilirsiniz ama bu durumda emeklilik hakkı elde edemezsiniz ve birikiminiz belli oranlarda kesintiye uğrar.
BES'in Avantajları Nedir? BES Ne İşe Yarar?
BES’in insanlara sunduğu çok sayıda avantaj vardır. Bütün bunlar, günümüzde çok sayıda kişiyi SGK’nın yanı sıra BES sigortalısı olma konusunda da teşvik eder.
- Devlet katkısı da eklendiğinde ödediğiniz katkı payından daha yüksek bir gelire ulaşabilirsiniz.
- Birikimlerinizin değerlendirilebileceği fonlar sayesinde paranızın değerinin gelişmesi imkanına sahip olabilirsiniz.
- Emeklilik sürecinde yüksek bir gelire sahip olarak refah seviyesi yüksek bir emeklilik dönemi geçirebilirsiniz.
- BES fonları, vergi muafiyeti sayesinde kesintisiz olarak birikimlerinizin içerisinde değerlenir.
Kısacası BES, hem daha kaliteli bir emeklilik yaşamına sahip olmanızı sağlarken hem de genç yaşlardan itibaren düzenli bir şekilde tasarruf yapmanıza yardımcı olur.
BES Devlet Katkısı Ne Zaman ve Nasıl Alınabilir?
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısının tamamına (%100) hak kazanabilmek için 10 yıl boyunca sistemde kalmanız ve 56 yaşınızı doldurarak emekli olmanız gerekmektedir.
Ancak, emeklilik şartını satisfy etmeden sistemden erken ayrılmanız durumunda, sistemde kaldığınız süreye göre aşamalı bir hak ediş cetveli uygulanır:
-
0 - 3 yıl arası: Sistemden ayrılanlar devlet katkısı alamaz (%0).
-
3. yılın sonunda: Devlet katkısı ve getirisinin %15’i,
-
6. yılın sonunda: Devlet katkısı ve getirisinin %35’i,
-
10. yılın sonunda (56 yaş dolmadan): Devlet katkısı ve getirisinin %60’ı,
-
Emeklilik, vefat veya maluliyet durumunda: Devlet katkısı ve getirisinin %100’ü hak edilir.
💡 Güncel Not: 2013 yılı öncesinde sisteme giren katılımcılara, devlet katkısı uygulamasına geçiş süreciyle birlikte 1 ila 3 yıl arasında ilave hak ediş süresi kazandırılmıştır. (Bu ek süreler, 2013 öncesindeki sistemde kalınan sürelere göre 3-6 yıl arası 1 yıl, 6-10 yıl arası 2 yıl, 10 yıl ve üzeri için 3 yıl olarak tanımlanarak hak ediş hesabı öne çekilmiştir).
BES Kesintileri ve Üst Sınırlar Nelerdir?
Mevzuat gereği özel emeklilik şirketlerinin uygulayabileceği kesintiler yasal tavanlara tabi kılınmıştır:
1. Giriş Aidatı ve Yönetim Gider Kesintisi
-
Limit: Sözleşmenin ilk 5 yılı içerisinde uygulanabilir.
-
Yasal Üst Sınır: Her bir sözleşme yılı için ilgili yılın aylık brüt asgari ücretinin %8,5’ini geçemez.
-
Erken Ayrılma / Ertelenmiş Aidat: 5 yıldan önce çıkış veya aktarım durumunda tahsil edilmemiş ertelenmiş giriş aidatları birikimden düşülebilir. 5 yılı dolduran sözleşmelerden yönetim gider kesintisi ve giriş aidatı alınamaz.
2. Fon Toplam Gider Kesintisi (FTGK)
BES’te seçilen fon türüne göre yıllık azami uygulanabilecek kesinti oranları şunlardır:
-
Para Piyasası ve Kıymetli Madenler Fonları: Yıllık azami %1,09
-
Borçlanma Araçları, Karma ve Endeks Fonlar: Yıllık azami %1,91
-
Hisse ve Diğer Fonlar (Fon Sepeti, Dengeli vb.): Yıllık azami %2,28
(Sistemde kaldığınız yıl uzadıkça, yasal düzenlemeler çerçevesinde Fon Toplam Gider Kesintisi'nin belirli oranları katılımcı hesabına iade edilmektedir.)
3. Stopaj (Vergi Kesintisi)
Sistemden çıkış esnasında ana paranızdan kesinti yapılmaz, yalnızca elde ettiğiniz getiri (kazanç) üzerinden stopaj kesilir:
-
10 yıldan az kalanlar: %15
-
10 yıl kalıp 56 yaşını doldurmayanlar: %10
-
Emeklilik hakkı kazananlar (10 yıl + 56 yaş), vefat/maluliyet: %5
Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS) ve Bireysel Emeklilik Çözümleri gibi ihtiyaçların için acenteler veya yetkili sigorta danışmanları üzerinden güncel prim/teklif detaylarına ulaşabilirsin.Paylaştığınız metnin özeti ve temel çıkarımları aşağıda net ve okunaklı bir şekilde düzenlenmiştir:
1. Devlet Katkısı Hak Ediş Oranları
BES'teki %30 devlet katkısının tamamına hak kazanmak için 10 yıl sistemde kalma ve 56 yaşını doldurma (emeklilik) şartı aranır. Sistemden erken ayrılma durumunda hak ediş oranları şöyledir:
2013 Öncesi Katılımcılar İçin Ek Süre Avantajı
Devlet katkısı uygulaması 2013'te başladığından, bu tarihten önce girenlerin hak kazanma sürelerine şu süreler eklenmiştir:
-
Sistemde 3 - 6 yıl kalanlara: +1 yıl
-
Sistemde 6 - 10 yıl kalanlara: +2 yıl
-
Sistemde 10 yıldan fazla kalanlara: +3 yıl
2. BES Kesinti Türleri ve Tavan Oranları
Şirketlerin yapabileceği kesintiler mevzuatla sınırlandırılmıştır:
Giriş Aidatı ve Yönetim Gider Kesintisi
-
İlk 5 yıl boyunca, her yıl için aylık brüt asgari ücretin en fazla %8,5'i kadar kesinti yapılabilir.
-
Erken ayrılma veya şirket değiştirme durumlarında ertelenmiş giriş aidatı uygulanabilir.
Fon Toplam Gider Kesintisi (Yıllık Azami Oranlar)
-
Para Piyasası ve Kıymetli Madenler Fonları: Maksimum %1,09
-
Borçlanma Araçları ve Endeks Fonları: Maksimum %1,91
-
Hisse Senetleri ve Diğer Fonlar: Maksimum %2,28