Overbooking Nedir?

Seyahat planları yapılırken karşılaşılabilecek beklenmedik durumlardan biri de overbooking (fazla rezervasyon) uygulamasıdır. Overbooking, hava yolu şirketlerinin belirli bir uçuş için uçaktaki koltuk sayısından daha fazla bilet satması durumudur. Bu uygulama, iptal edilen rezervasyonlar veya uçağa gelmeyen yolcular (no-show) nedeniyle boş koltuk oluşmasını önlemek amacıyla yapılmaktadır. Ancak bazı durumlarda tüm yolcuların uçuşa gelmesi halinde, bazı yolcular uçağa kabul edilmeyebilir.

Yurt içi ve yurt dışı seyahatlerinde yaşanabilecek bu tür aksaklıklara karşı seyahat öncesinde sahip olunan seyahat sağlık sigortasının kapsamının incelenmesi faydalı olacaktır.

Overbooking Neden Yapılır?

Hava yolu şirketleri, geçmiş uçuş verilerini analiz ederek belirli sayıda yolcunun uçuşa katılmayacağını öngörmektedir. Boş koltukların önüne geçebilmek amacıyla sınırlı sayıda fazla rezervasyon yapılabilir.

Overbooking uygulamasının başlıca nedenleri şunlardır:

• Uçuş iptalleri

• Son dakika rezervasyon değişiklikleri

• Check-in yapmayan yolcular

• Uçağa gelmeyen (no-show) yolcular

• Operasyonel planlama

Her ne kadar yaygın bir uygulama olsa da hava yolu şirketleri, fazla rezervasyon nedeniyle mağdur olan yolcuların haklarını korumakla yükümlüdür.

Overbooking Durumunda Yolcuların Hakları

Fazla rezervasyon nedeniyle uçağa kabul edilmeyen yolcuların hakları; uçuşun iç hat veya dış hat olması, kalkış noktası ve uygulanan ulusal veya uluslararası mevzuata göre değişiklik gösterebilir.

Genel olarak yolcular;

• Alternatif uçuş talep edebilir.

• Bilet ücretinin iadesini isteyebilir.

• Bekleme süresince yiyecek, içecek ve iletişim hizmetlerinden yararlanabilir.

• Gerekli durumlarda konaklama ve transfer hizmeti alabilir.

• İlgili mevzuat kapsamında maddi tazminat talebinde bulunabilir.

Türkiye'de yolcu hakları Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yayımlanan Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik kapsamında düzenlenmektedir.

Overbooking Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Overbooking nedeniyle ödenecek tazminat;

• Uçuşun iç hat veya dış hat olması,

• Uçuş mesafesi,

• Alternatif uçuşun ne kadar gecikmeyle sunulduğu,

• Uygulanan ulusal veya uluslararası düzenlemeler

gibi kriterlere göre değişiklik göstermektedir.

Bu nedenle sabit bir tazminat tutarı bulunmamaktadır. Güncel haklar ve uygulanacak tazminat miktarı ilgili hava yolu şirketi ve yürürlükteki mevzuata göre belirlenmektedir.

Overbooking Yaşanmaması İçin Neler Yapılabilir?

Overbooking tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür.

• Online check-in işlemini mümkün olduğunca erken tamamlayın.

• Havalimanına erken gidin.

• Uçuş bilgilerinizi seyahat öncesinde kontrol edin.

• Yoğun tatil dönemlerinde aktarmalı uçuşlarda yeterli süre bırakın.

• Rezervasyon bilgilerinizin güncel olduğundan emin olun.

Seyahat Sigortasının Overbooking Durumundaki Önemi

Seyahat sigortaları, poliçenin kapsamına bağlı olarak uçuş gecikmeleri, bagaj sorunları veya seyahatin aksaması gibi çeşitli durumlarda teminat sağlayabilir.

Ancak overbooking nedeniyle oluşan her mağduriyet otomatik olarak tüm seyahat sigortaları kapsamında yer almaz. Bu nedenle poliçe satın almadan önce teminat kapsamının dikkatlice incelenmesi önemlidir.

Bazı poliçelerde;

• Seyahat gecikmesi,

• Ek konaklama giderleri,

• Ulaşım masrafları,

• Seyahatin aksaması

gibi teminatlar bulunabilir.

Overbooking Hakkında Sık Sorulan Sorular

THY Overbooking Tazminatı Ne Kadar?

Türk Hava Yolları ve diğer hava yolu şirketlerinde uygulanacak tazminatlar; yürürlükte bulunan yolcu hakları düzenlemeleri, uçuş mesafesi ve olayın koşullarına göre değişmektedir. Bu nedenle sabit bir ücret bulunmamaktadır. Güncel bilgiler için ilgili hava yolu şirketinin müşteri hizmetlerinden veya Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı yolcu hakları düzenlemelerinden bilgi alınabilir.

Overbooking Olunca Ne Olur?

Öncelikle hava yolu şirketi gönüllü olarak uçuş hakkından vazgeçmek isteyen yolcuları belirlemeye çalışır. Gönüllü bulunamaması halinde bazı yolcular uçağa kabul edilmeyebilir. Bu durumda yolculara alternatif uçuş, bilet iadesi veya ilgili mevzuat kapsamında sunulan diğer haklar sağlanır.

Uçağın Overbook Olması Ne Demektir?

Overbook, bir uçuş için mevcut koltuk kapasitesinden daha fazla rezervasyon yapılması anlamına gelir. Bu uygulama hava yolu sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır.

Overbooking Yasal mı?

Evet. Overbooking birçok ülkede belirli kurallar çerçevesinde uygulanabilmektedir. Ancak hava yolu şirketleri, fazla rezervasyon nedeniyle uçağa kabul edilmeyen yolcuların haklarını yürürlükteki mevzuata uygun şekilde karşılamakla yükümlüdür.

Türkiye'de bu süreç, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yürürlüğe konulan yolcu hakları düzenlemeleri kapsamında yürütülmektedir.